سیستما اوکس بل ها: یک سیستم پنهان وسیع که طولانی‌ترین غار زیر آب جهان است

 

سیستما اوکس بل ها، که در زبان محلی مایاها به معنی «سه مسیر آب» است، یک هزارتوی غول‌پیکر غرق‌شده است که طبق گزارش مرکز تحقیقات سیستم آبخوان کینتانا رو (CINDAQ)، حداقل ۵۲۴ کیلومتر (۳۲۶ مایل) در زیر زمین امتداد دارد. این امر آن را به طولانی‌ترین سیستم غرق‌شده و دومین سیستم غار طولانی جهان، پس از غارهای ماموت با طول ۶۸۶ کیلومتر (۴۲۶ مایل) در کنتاکی، تبدیل می‌کند.

طبق یک مطالعه در سال ۲۰۲۰، شبه‌جزیره یوکاتان میزبان چندین سیستم غار عظیم است، زیرا دارای یک لایه نازک از خاک سطحی است که سنگ آهک را پوشانده است، که محلول است و به آب باران اجازه می‌دهد تا به سرعت از طریق آن به غارهای زیر سطح نفوذ کند. به همین دلیل است که این منطقه رودخانه‌ها یا نهرهای کمی دارد.

این غارها از طریق فرآیندی به نام کارستی شدن تشکیل می‌شوند که در آن آب باران، کربنات کلسیم را از سنگ آهک حل می‌کند. در مورد غار آکس بل ها، این فرآیند با برخورد آب شیرین با آب شوری که از اقیانوس وارد سیستم شده است، تشدید می‌شود.

آب شیرین و شور لایه‌های متمایزی را تشکیل می‌دهند و در نقطه‌ای از آب غار به نام هالوکلاین به هم می‌رسند. این خط در غار آکس بل ها متفاوت است و از ۳۳ فوت (۱۰ متر) در نزدیکی ساحل، جایی که آب شور بیشتری وجود دارد، تا ۶۶ فوت (۲۰ متر) در عمق بیشتر در خشکی متغیر است. CINDAQ تخمین زده است که ۲۷٪ از این سیستم آب شور و ۷۳٪ آب شیرین است. این آب شیرین، سفره آب زیرزمینی وسیع مایا را تغذیه می‌کند که تنها منبع آب آشامیدنی در منطقه است.

فرآیند کارستی شدن می‌تواند باعث ریزش سقف غارها شود و یک استخر یا گودال نمایان ایجاد کند که به عنوان سنوت شناخته می‌شود. طبق گفته CINDAQ، غار آکس بل ها حداقل ۱۶۰ سنوت دارد و آنها منابع آب مهمی برای حیوانات و اکوسیستم‌ها هستند. این سازمان اخیراً تعدادی از گونه‌ها را در اطراف سنوت‌ها ثبت کرده است، مانند گربه‌های کوهی (Puma concolor)، جگوارها (Panthera onca) و گوزن‌های مختلف و سایر حیوانات.

این سیستم همچنین از طیف وسیعی از موجودات زیر سطح پشتیبانی می‌کند. در سال ۲۰۱۸، دانشمندان کشف کردند که سیستم زیرزمینی از اکوسیستم خود با متان پشتیبانی می‌کند. متان در زیر کف جنگل تشکیل می‌شود و سپس به داخل غارها مهاجرت می‌کند، جایی که میکروب‌ها و باکتری‌ها آن را مصرف می‌کنند. این متان‌ها به نوبه خود به غذای سخت‌پوستان ساکن غار و همچنین چندین گونه ماهی، از جمله یک ماهی غاری آلبینو بدون چشم، تبدیل می‌شوند.

آکس بل ها در نزدیکی شهر تاریخی مایا، تولوم، جریان دارد. مایای باستان معتقد بود که سنوت‌ها دروازه‌هایی به Xibalba، دنیای زیرزمینی مایاها هستند و این حوضچه‌ها، به همراه حوضچه‌های Sistema Sac Actun در نزدیکی آن، تعدادی یافته مهم باستان‌شناسی را به همراه داشته‌اند.

منبع